1. „Głodny mózg” (hedonic hunger)
To sytuacja, w której jedzenie nie wynika z fizycznego głodu, ale z potrzeby przyjemności.
Charakterystyczne cechy:
- częste podjadanie mimo braku głodu,
- silna ochota na produkty wysokokaloryczne,
- jedzenie pod wpływem emocji lub stresu.
W tym przypadku kluczowe jest wsparcie kontroli apetytu i pracy z nawykami.
2. „Głodne jelita” (impaired satiety)
Organizm słabiej odczuwa sytość, co prowadzi do spożywania większych porcji.
Objawy:
- trudność w odczuciu „najedzenia się”,
- potrzeba dużych objętości posiłków,
- szybki powrót głodu po jedzeniu.
To jeden z fenotypów, który dobrze odpowiada na terapię GLP-1, ponieważ leki te wpływają na sytość.
3. „Wolny metabolizm” (low energy expenditure)
Organizm zużywa mniej energii niż przeciętnie.
Może objawiać się:
- łatwym przybieraniem na wadze
- trudnością w redukcji masy ciała
- niskim poziomem spontanicznej aktywności
W tym przypadku szczególnie ważna jest aktywność fizyczna i kontrola kaloryczności diety.
4. „Jedzenie emocjonalne” (emotional eating)
Jedzenie staje się sposobem radzenia sobie z emocjami.
Cechy:
- sięganie po jedzenie w stresie, smutku lub napięciu,
- trudność w kontrolowaniu ilości jedzenia,
- poczucie utraty kontroli nad jedzeniem.
W tym przypadku istotne jest wsparcie behawioralne, a nie tylko zmiana diety.
Podsumowanie
Otyłość to nie tylko kwestia „silnej woli”, ale złożony problem o różnych mechanizmach. Rozpoznanie własnego fenotypu może pomóc dobrać skuteczniejsze strategie leczenia -zarówno żywieniowe, jak i farmakologiczne.
Przypisy
- Acosta, A., Camilleri, M., Abu Dayyeh, B., Calderon, G., Gonzalez, D., McRae, A., Rossini, W., Singh, S., Burton, D. i Clark, MM (2021), Wybór leków przeciw otyłości na podstawie fenotypów wspomaga utratę wagi: badanie pragmatyczne w klinice leczenia otyłości. Obesity, 29: 662-671. https://doi.org/10.1002/oby.23120